sedef bitkisisedef bitkisi
sedef bitkisisedef bitkisi

Çok Yıllık | 0,5-1m | 6-7 Aylar | Ça,Ho,Na | Otu

Sedef otu, Weinraute, Ruta graveolens L.
Kötü kokulu ot Syn: Ruta hortensis

Familyası: Sedefotugillerden, Rautengewâchse, Rutaceae

Drugları:

Sedef otu; Rutae herba
Sedef eter yağı; Rutae aetheroleum
Sedef otunun çayı, tentür, eter yağı veya natürel ilacı yapılır. İlaç yap¬mak için kullanılsa da zehirli olması nedeni ile çok dikkat etmek gerekir.

Giriş:

Bilinen 50 Sedef otu türü mevcuttur. Fakat bunlardan sadece birkaçı şifa maksadı ile kullanılır ve en çok bilinen ve kullanılan türü Kötü kokulu Sedef otu; R.graveolens L ve az miktarda da Büyük Sedef otu; R.chatepensis L., Day Sedef otu; R.montana L. Ve Dar yapraklı Sedef otu; R.angustifolia L. sayabiliriz. Ruta eski Yunancada akıcı yapan, yardım eden ve kurtaran anlamlarına gelirken graveolen kuvvetli kokan demektir. Sedef otunun kokusundan kedi, lağım faresi, yılan ve sansar gibi hayvanlar kaçar ve olduğu yerde bulunmazken, karasinek bu bitkiyi sever. Eskiden roma ve Balkan ülkeleri tarafından kullanılan bitki 15.ve 16.yy’dan itibaren Kuzey Avrupa’da yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır, fakat ikinci dünya savaşından sonra kimyasal ilaçların yaygınlaşması ile unutulmaya başlayan bitki son araştırmalarda yeniden değer kazanmaya başlamıştır. Vatanı Doğu Akdeniz ülkeleri olan Sedef otu günümüzde başta Avrupa ve Amerika’da pek yaygın olmasa da kültür bitkisi olarak yetiştirilmektedir.

Botanik:

Vatanı Doğa Akdeniz ülkeleri olan bitki çok yıllık çalı görünümünde, oldukça sık çatallaşan yeşil renkli ve gövdesi ve dalları yuvarlaktır. Yaprakları birkaç defa yan yapraklara ayrılır ve ana yaprakları 5-10 cm uzunluğunda, 3-6 cm eninde, parça yaprakları 5-8 mm uzunluğunda, 3-6 mm eninde, oval veya mızrak şeklinde, kenarları bütün ve mavimsi yeşil renklidir. Çiçekleri şemsiyemsi salkım gibi, topluca bir arada, 15-30 çiçekten meydana gelen bir demetçiktir ve her çiçek 4-5 taç yapraktan meydana gelir. Taç yaprakları altın sarısı renkli, yumurta veya mızrak şeklinde, 5-8 mm uzunluğunda, 3-5 mm enindedir. Meyveleri yuvarlak, 4-5 bölümden oluşur ve içi tohum doludur.

Yetiştirilmesi:

Vatanı Doğu Akdeniz ülkeleri olan bitki bir defa ekildiğinde kendiliğinden yetişir. Özel bir itinaya gerek yoktur. Mart ve Nisan’da çamlık, sera veya yastıklara ekilen tohumlarının fideleri Nisan sonu veya Mayıs’ta tarla veya bahçelere ekilir.

Hasat zamanı:

Sedef otu Haziran’dan Eylül’e kadar toplanarak gölgede ve havadar bir yerde kurutulur. Tentür yapmak için çiçek açmaya başlamadan önce toplanarak işlenir.

Birleşimi:

Birleşimindeki maddeleri önemine göre şöyle sıralayabiliriz;
a) Alkaloitlerden Furanochinolin türevleri %0,5-1,5 arasında olup en önemlileri şunlardır; Arborinin, Furacridon, Ribalinium, (+)-®-Platydesminimum, Graveolin, Graveolinin, Edulinin, Dictamnin, γ-Fagarin, Skimmianin, Rutalinium ve Ribalinidin,
b) Flavonitler ve Flavonglikozitler %2-5 arasında olup 1) Flavonitlerden; Rutin en önemlidir. Ve 2) Flavonglikozitler; Gossypetin-7-monometileter-3-rutin-osit, Kâmpferol-3-O-rutinosit, İzorhamnetin-3-O-rutinosit
c) Eter yağ türevleri %0,1-0,5 arasında olup en önemlileri; 2-Nonanon, 2-Nonanilasetat, Metilnonilcarbinol, Metilnonilasetat, Metilheptilcarbinol, Metilheptilasetat ve Metilnonylketon’u sayabiliriz.
d) Kumarinler 1) Sade Kumarinler; Cumarin, rutacultin, Gravelliferon ve Metoksigravelliferon 2) Furanokumarinler; Bergapten, Byakangelicin, Psoralen, İzoimperatorin, İzopimpinellin, Chalepensin

Araştırmalar:

Sedef ekstresi ile çeşitli Üniversite kliniklerinde farklı rahatsızlıklara karşı tedavi denemesi ve araştırmalar yapılmıştır. Fakat henüz bu araştırmalar yeterlidir diyemeyiz.

1) Güney Amerika’da Multiplskleroz ‘a karşı başarılı deneyler ve araştırmalar yapılmıştır. Fakat bu alandaki çalışmalar henüz yeterli sayıl-maz. (ZP.5.95.275

2) Sedef ekstresi ile lağım fareleri üzerinde bir düzine araştırma yapılmıştır. Bu araştırmalarda bitkinin birleşimindeki Furanokumarinlerin antifertilite (döllenmeyi önleyici) olduğu gözlenmiştir. Bu araştırmalarda maksat insanlara zarar vermeyen yan tesirsiz bitkisel bir ilaç elde etmektir. Fakat insanlar üzerinde henüz bir araştırma yapılmamıştır. (HHB.VI.515)

3) Sedef ekstresi ile yapılan deneylerde Furochinolin alkaloitlerin Papa-verin’e eşdeğer kramp çözücü olduğu tespit edilmiştir. (HHB.VI.515)

Tesir şekli:

Krampları çözücü, adet söktürücü, damarların cidarı (iç yüzeyini) kuvvetlendirici, kılcal damarlarda kan dolaşımını düzenleyici, öksürük kesici, abortif (aşırı alındığında kadınlarda düşüğe neden olabilir) özelliklere sahiptir.

Açıklama:

Multiplskleroz, birden çok organın bulaşıcı bir hastalıktan sonra iltihapların iyileşmeyerek sertleşmesi ve de hastanın ömür boyu hareket ve konuşmasında anormalliklere neden olmasıdır. Bu organların başında beyin ve omurilik en sık olarak bu şekilde rahatsızlanır. Fertilitet doğurganlık anlamına gelir ve bunu ortadan kaldırmak için yani bitkisel ilaçla doğum kontrolü yapma bu aşamada pek olumlu netice elde edilmemiştir. Sedef otu eklem, kemik, kemik derisi ve liflerdeki rahatsızlıklara karşı etkisi ile Karakafes’e iç kanama, morarma, burkulma, ezilme, zedelenme gibi rahatsızlıklara etkisi ile Altın çiçeğe benzer.

Kullanılması:

a) Araştırmalara göre multiplskleroza karşı kullanılabileceği beyan edilmektedir, fakat yine de yeterli araştırma yapılmamıştır.

b) Komisyon E’ye göre adet rahatsızlıkları, iştahsızlık, kan dolaşımı rahatsızlıkları, damar sertliği, kan dolaşımı anormallikleri, sinirlilik, histeri, ateş, böğür batması, baş ağrısı, nevralji, diş ağrısı, romatizma, deri hastalıkları, ezilme, burkulma, morarma ve kemik zedelenmesine karşı kullanılır.

c) Homeopati’de; Sedef tentürü homeopati’de genellikle çarpma sonucu ezilme, burkulma, morarma ve kemik derisi ağrıları, eklem zafiyeti, kramplar, baş ağrısı, göz ağrısı, romatizma, siyatik, dermansızlık, sırt ağrısı ve lif gerilmesine karşı kullanılır.

d) Halk arasında; sindirim bozukluklarından; iştahsızlık, kramp ve kolik (sancı), göz iltihaplanması, baş ağrısı, eklem be kas romatizması, teskin edici özelliklere sahiptir.

Çayı:

Sedef otundan yarım kahve kaşığı demliğe konur ve üzerine 300-500 ml kaynar su ilave edildikten sonra 5-10 dk demlenmeye bırakıldıktan sonra süzülerek içilir.

Çay Harmanları:

Yüksek tansiyon ve damar sertliğini çayı;
>30 gr Ökse otu
>30 gr Alıç çiçeği+yaprağı
>20 gr Atkuyruğu otu
>10 gr Çobançantası otu
>10 gr Sedef otu yaprağı

Kalp spazmı çayı;
>30 gr Alıç yaprak+çiçeği
>20 gr Kaz otu
>20 gr Alıç meyvesi
>10 gr Sedef otu
>10 gr Oğulotu yaprağı
>5 gr Melek otu kökü
>5 gr Arnika çiçeği

Ağrılı sancılı adet çayı;
>20 gr Kaz otu
>20 gr Kılıç otu
>20 gr Civanperçemi otu
>20 gr Kedi otu kökü
>10 gr Hayıt tohumu
>10 gr Sedef otu

Kalp zafiyeti çayı
>30 gr Amberbaris kökü
>20 gr Aslan otu
>20 gr Biberiye yaprağı
>15 gr Civanperçemi otu
>10 gr Sedef otu
>5 gr Arnika çiçeği

Ağrılı sancılı adet çayı;
>20 gr Kaz otu
>10 gr Sedef otu
>10 gr Andız kökü
>10 gr papatya çiçeği
>30 gr Oğulotu yaprağı

Göz zafiyeti çayı;
>40 gr Rezene tohumu
>10 gr Sedef otu yaprağı
>40 gr Göz otu
>10 gr Arnika çiçeği

Göz çayı;
>40 gr Papatya çiçeği
>30 gr Rezene tohumu
>20 gr Göz otu
>10 gr Sedef otu

Kalp spazmı çayı;
>30 gr Alıç çiçeği + yaprağı
>30 gr Kaz otu
>20 gr Y.Kekik otu
>10 gr Sedef otu
>10 gr Oğulotu

Menopoz çayı;
>30 gr Kadın kökü
>30 gr Kılıç otu
>20 gr Civanperçemi otu
>10 gr Sedef otu
>10 gr Biberiye yaprağı

Homeopati’de:

Sedef otundan 50 gr çiçek açmaya başlamadan önce toplanır, ince doğranır, bir şişeye konur ve üzerine 50 ml %70’lik alkol ilave edilir ve güneş ışınlarından uzakta muhafaza etmek gerekir. Şişe arada bir çalkalanır ve 4-6 hafta sonra süzülerek Homeopati’de < > ismi ile anılan tentür elde edilir. Bu tentürden günde 3-4 defa 10-15 damla 4-6 hafta süreyle alınır. Yukarıdaki çay harmanlarının karışımı ile aynı şekilde posyonları da hazırlanır.

Ekstresi:

Sedef ekstresi Etanol+su karışımı ile ekstraksiyonu yapılarak elde edilir ve genellikle natürel ilaç yapımında kullanılır.

Hastalığın belirtileri (semptom):

1) Toplardamarlara aynı Altın çiçek tentürü (Arnica) gibi etki eder
2) Eklemlerde ve kemiklerde sövülmüş gibi ağrı hissetme ve felç gibi kontrolsüzlük
3) Uzanıp yatarken huzursuz olma
4) Herhangi bir zorlamada makatın çıkması ve kabızlık
5) Sık idrar yapmaya gitme ve idrar tutamama
6) Ağrılar soğukta, yaşta ve sükunette artar
7) Hareket edince ve sıcakta ağrılar azalır
8) Aşırı okuma, el işi ve televizyona bakma gibi hallerde göz ağrısı ve kaşıntısı varsa
Bu gibi hallerde Sedef otu tentürü gerekir.

Aromaterapisi:

Sedef eter yağı su buharı destilasyonu ile elde edilir ve Aromaterapisinde kullanılır. Sedef eter yağı terletici, kramp çözücü ve teskin edici olarak kullanılır. Fakat zehirli olması nedeni ile 1-2 damla günde 3-4 defa alınabilir.

Yan tesirleri:

Sedef otu zehirli olması nedeni ile çok dikkatli kullanılması gerekir. Aksi halde uyuşukluk, çocuk düşürme, mide ve bağırsakların tahrişi, baş dönmesi, baş ağrısı, kramplar ve melankoliye sebep olabilir.

 

Yazar
Yazar
Twitter Facebook Google Linkedin Flickr YouTube

Önceki Yazı:Sefa Çiçeği

Sonraki Yazı:Şahtere Bitkisi

BENZER YAZILAR
YORUMLAR
SİZ DE CEVAP YAZABİLİRSİNİZ
Bu yazı hakkında görüşünüzü belirtin.

Kategoriler
Son Yazılar
Ecce Web Tasarım Web Tasarım Blog Teması Ecce Plus Bu tema Ecce Web Tasarım tarafindan düzenlenmistir. Hiçbir sekilde kopyalanamaz.
%d blogcu bunu beğendi: